Quy tắc tam suất là cách giải nhanh bài toán tỷ lệ thuận: biết A tương ứng với B, hỏi C tương ứng với bao nhiêu.
Công thức
Nếu:
Atương ứng vớiBCtương ứng vớiX
Thì:
X = B × C / A
Ví dụ mua hàng
5 quả cam giá 20.000. Hỏi 12 quả giá bao nhiêu?
X = 20.000 × 12 / 5 = 48.000
Vậy 12 quả cam giá 48.000.
Ví dụ học tập
Một xe đi 150 km hết 3 giờ. Nếu giữ tốc độ đều, đi 220 km mất bao lâu?
X = 3 × 220 / 150 = 4,4 giờ
Khi nào không dùng được?
Quy tắc này chỉ phù hợp với tỷ lệ thuận. Nếu có phí cố định, giảm giá theo bậc, tốc độ thay đổi hoặc điều kiện không tuyến tính, kết quả chỉ là ước tính.
Công cụ nên dùng
Kết luận
Tam suất là một trong những công cụ toán học thực tế nhất. Chỉ cần xác định đúng quan hệ tỷ lệ, bạn có thể tính rất nhanh.