Biên lợi nhuận là chỉ số rất hay gặp khi phân tích kinh doanh, bán hàng hoặc quản lý chi phí. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm giữa biên lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận ròng.
Biên lợi nhuận là gì?
Biên lợi nhuận cho biết trong mỗi đồng doanh thu, doanh nghiệp giữ lại được bao nhiêu sau khi trừ một phần hoặc toàn bộ chi phí.
Nó thường được biểu diễn bằng phần trăm.
Biên lợi nhuận gộp là gì?
Biên lợi nhuận gộp phản ánh lợi nhuận sau khi trừ giá vốn hàng bán.
Công thức cơ bản:
- Biên lợi nhuận gộp =
(Doanh thu - Giá vốn) / Doanh thu × 100%
Ví dụ:
- Doanh thu:
100.000.000 - Giá vốn:
70.000.000 - Biên lợi nhuận gộp =
(100 - 70) / 100 = 30%
Biên lợi nhuận ròng là gì?
Biên lợi nhuận ròng phản ánh phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ gần như toàn bộ chi phí liên quan.
Công thức cơ bản:
- Biên lợi nhuận ròng =
Lợi nhuận ròng / Doanh thu × 100%
Ví dụ:
- Doanh thu:
100.000.000 - Lợi nhuận ròng:
12.000.000 - Biên lợi nhuận ròng =
12%
Khác nhau ở đâu?
- Biên gộp: cho biết khả năng kiểm soát giá vốn
- Biên ròng: cho biết hiệu quả cuối cùng sau toàn bộ chi phí
Một doanh nghiệp có thể có biên gộp tốt nhưng biên ròng thấp nếu chi phí vận hành, marketing, lãi vay hoặc quản lý quá cao.
Khi nào nên nhìn chỉ số nào?
- Xem biên gộp khi muốn đánh giá hiệu quả bán hàng và giá vốn
- Xem biên ròng khi muốn biết thực sự còn lại bao nhiêu lợi nhuận
- Nếu chỉ nhìn một chỉ số, bạn rất dễ hiểu sai tình hình kinh doanh
Sai lầm thường gặp
- Nhầm lãi gộp với lãi ròng
- Chỉ nhìn doanh thu mà bỏ qua biên lợi nhuận
- So sánh hai mô hình kinh doanh khác nhau mà không xét cấu trúc chi phí
- Thấy biên cao nhưng không kiểm tra quy mô doanh thu thực tế
Công cụ liên quan
Kết luận
Biên lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận ròng đều quan trọng nhưng phục vụ hai góc nhìn khác nhau. Hiểu đúng và dùng đúng chỉ số sẽ giúp bạn đọc hiệu quả kinh doanh sát hơn thay vì chỉ nhìn vào doanh thu.