Trong kinh doanh, hai khái niệm lãi gộp và lãi ròng thường bị nhầm lẫn. Nếu không phân biệt rõ, bạn có thể tưởng mình lãi nhiều nhưng thực tế lại không như vậy.
Lãi gộp là gì?
Lãi gộp là phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ giá vốn hàng bán khỏi doanh thu.
Công thức:
- Lãi gộp = Doanh thu - Giá vốn
Lãi ròng là gì?
Lãi ròng là phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ toàn bộ chi phí kinh doanh khỏi lãi gộp.
Công thức:
- Lãi ròng = Lãi gộp - Chi phí vận hành
Chi phí vận hành có thể bao gồm: tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, marketing, chi phí phát sinh.
Ví dụ đơn giản
Một cửa hàng bán đồ uống:
- Doanh thu tháng:
30.000.000 - Giá vốn (nguyên liệu):
12.000.000 - Lãi gộp =
30.000.000 - 12.000.000 = 18.000.000
Nhưng nếu chi phí vận hành tháng là 15.000.000:
- Lãi ròng =
18.000.000 - 15.000.000 = 3.000.000
Nhìn vào lãi gộp thì có vẻ tốt, nhưng lãi ròng thì thấp hơn nhiều.
Vì sao cần phân biệt?
Vì:
- Lãi gộp cho biết sản phẩm hoặc mô hình bán hàng có khả năng tạo lợi nhuận ở mức cơ bản không
- Lãi ròng cho biết sau khi trừ hết chi phí, thực sự còn lại bao nhiêu
Một mô hình có lãi gộp thấp nhưng chi phí vận hành thấp có thể cho lãi ròng cao hơn mô hình có lãi gộp cao nhưng chi phí cao.
Sai lầm thường gặp
- Tưởng lãi gộp cao là kinh doanh tốt
- Quên trừ chi phí vận hành khi ước tính lãi
- Nhầm lãi ròng với dòng tiền thực nhận
- Không theo dõi chi phí ẩn
Công cụ liên quan
Kết luận
Lãi gộp cho thấy khả năng tạo lợi nhuận ở phần hàng hóa, còn lãi ròng cho thấy hiệu quả toàn bộ hoạt động kinh doanh. Chỉ nhìn vào một trong hai sẽ không cho bạn bức tranh đầy đủ.